Bir kayıt yüz yıl boyunca nasıl okunabilir kalır?
Dosya biçimleri eskir, şirketler kapanır, şifreleme yöntemleri yaşlanır. Bir yenidoğanın kaydı, bugün var olan her sistemden uzun yaşamalı.
Açık bir soru. Henüz sınanmadı.
Bu sayfada
Neden zor.
Bir kaydı yüz yıl saklamak kolaydır. Zor olan onu okumaktır. 1986'da BBC, Domesday Kitabı'nın dokuz yüzüncü yılı için Britanya'daki yaşamın bir portresini lazer disklere kaydetti. On beş yıl kadar sonra bu diskleri oynatabilecek neredeyse hiçbir makine kalmamıştı. 1086 tarihli kitabı ise arşive giren herkes bugün de okuyabiliyor.
Bir ömür sürmesi amaçlanan kayıt, değişen biçimler, kurumlar ve güvenlik varsayımlarıyla karşılaşır. Saldırılar ve hesaplama kapasiteleri geliştikçe bazı kriptografik yöntemlerin değiştirilmesi gerekebilir. Kaybolan bir anahtar da kaydın sahibini dışarıda bırakabilir. Uzun vadeli koruma, bu değişimler için plan gerektirir.
Bugüne kadar ne denendi.
Arşivler, uzun vadeli erişimi desteklemek için veri taşımayı ve PDF/A gibi koruma standartlarını kullanır. Sağlık kuruluşlarının da kayıt tutma ve koruma uygulamaları vardır; bunlar yere ve sisteme göre değişir. Asuu, kişinin kaydının kurum, biçim ve sorumluluk değişiklikleri boyunca nasıl anlaşılır kalabileceğini soruyor.
Sınamak istediğimiz bir yön.
Üç alışkanlığı birlikte sınamak isterdik. İlki kâğıt sınavı: her kayıt, hiçbir yazılım olmadan bir klinisyenin anlayabileceği bir özet olarak kendini yazdırabilmeli. En kötüsü olursa sayfa geriye kalır.
İkincisi, belirli aralıklarla yeniden okumak. Kayıt birkaç yılda bir açılır, kendi parmak iziyle karşılaştırılır, güncel yöntemlerle yeniden korunur ve ileriye kopyalanır; tıpkı keşişlerin, parşömen çürümeden önce el yazmalarını yeniden yazması gibi. Üçüncüsü, tek bir şirketten uzun yaşayan bir emanet: Svalbard'daki tohum deposu örneğinde olduğu gibi, birden çok ülkedeki arşivlerde tutulan kopyalar.
Otuz yıl boyunca kimsenin açmadığı bir kayıt çoktan kaybolmuştur. Yalnızca henüz fark edilmemiştir.
Yanıldığımızı nasıl anlarız.
Otuz yıl önce, bugün kimsenin kullanmadığı biçimlerde yazılmış kayıtları alın ve yöntemin onları geri getirip getirmediğine bakın. Getiremiyorsa ya da yeniden okumanın kayıt başına maliyeti hiçbir kurumun her yıl ödemeyi kabul etmeyeceği kadar yüksekse tasarım başarısızdır ve bunu açıkça söylemeliyiz.
Bunu kim çözebilir.
Ulusal bir koleksiyonu bir biçimden diğerine taşımış bir arşivci. Artık var olmayan bir şirketin yazdığı dosyayı açmak zorunda kalmış bir mühendis. Bir hastanın otuz yıl önceki notlarına ulaşmaya çalışmış bir klinisyen. Bunlardan biriyseniz bu sorunu bizden iyi biliyorsunuz; neyin bozulduğunu sizden dinlemek isteriz.
Kaynaklar ve kapsam
Bu sayfa önerilen bir tasarımı ve açık sorularını anlatıyor. Kaynaklar tartışmaya katkı sağlıyor; bir Asuu hizmetinin geçerliliğini doğrulamıyor.
Kaynaklar İngilizce olabilir.
Nerelere bağlanıyor.
Birini birlikte çözelim.
Hangi soru üzerinde çalıştığınızı ve nerede yanıldığımızı bize anlatın.